Lerarenmaatschap; aantekeningen brainstorm 22 maart 2014

Dus. Hoe doe je dat… een lerarenmaatschap opzetten? Dat was zaterdag 22 maart de vraag waar een kleine groep mensen zich over bogen. Een intensieve, gezellige ochtend en middag werd aan deze vraag gewijd. Eenduidige antwoorden zijn er natuurlijk niet, maar wel een hele hoop ideeën. Om er voor te zorgen dat het niet blijft bij brainstormen, hebben we ervoor gekozen om de ideeën op te schrijven (op twee whiteboarden) en hier te posten.

1+1=3

We begonnen de brainstorm met de vraag: “Hoe ziet jouw ideale school eruit?” De ideeën van alle deelnemers kun je hieronder lezen:

  • De beste geschiedenisleraar zijn.
  • Er moet autonomie zijn in de vorm, inhoud en kwaliteit van het onderwijs.
  • Gepersonalisdeerd leren / onderwijs op maat met behulp van ICT, ICT is geen doel op zich.
  • Gilde/hybride model; gezel- meester, vakinhoudelijke en didactische professionaliteit –> een onderwijsvorm waar de maatschappij een aanzienlijke plaats inneemt.
  • Leerlingen de kans geven hun eigen leraren te kiezen. ‘Slimme leerlingen kiezen slimme leraren.’ De leraar is verantwoordelijk voor een aantal (klein groepje) leerlingen.
  • Vertrouwen in de professionaliteit van de docent hebben en daar uiteraard naar handelen.
  • Veel meer dan nu over de eigen professionele ruimte beschikken en deze volledig mogen benutten. Ook hier geldt weer de autonomie van de leraar.
  • Meer oog en oor hebben voor de reeds bestaande kwaliteit in de school, van docenten als leerlingen. Veel docenten die laten 40% zien terwijl ze 100% in zich hebben, zonde!
  • Mensen de kans bieden hun vak uit te oefenen –> Funfactor!
  • Betekenisvol leren; autonomie en een onderwijzende functie voor de leerlingen. Betekenisvol leren betekent ook veel meer dan nu de nadruk leggen op persoonsvorming, kennis en vaardigheden. Hoofd en hart betrekken. Het zou een extra dimensie aan het onderwijs geven als leerlingen het te leren of geleerde live in de praktijk ervaren.
  • Ruimte voor een dialoog.
  • Hoe ziet een platte onderwijsorsganisatie eruit? Klein is de standaard. Is er sprake van een celstructuur? Iedereen levert een bijdrage!

Now What?!

Wow, wat een fantastische ideeën leverde een uurtje brainstormen op. We wilden direct doorgaan naar hoe dit dan te verwezenlijken. Er hing een bijzondere en ondernemende sfeer in de groep en iedereen was nieuwsgiering naar hoe nu verder. Na een pauze en een rondleiding door de school gingen we verder met deel 2.
Hieronder de aantekeningen van dat gedeelte.
We hebben het opgedeeld in drie delen; Wat nu? Waarom? en Hoe?

Wat nu?

  • Een schoolplan!
  • Vanaf 25 leerlingen kun je al starten met een school.
  • Betrek de ouders, wordt het een speciale school? Waar is draagvlak voor?
  • Wordt de constructie van de school een soort van advocaatachtig kantoor? –> Stagiaire – medewerker – lid
  • Particulier of bekostigd? Een voorkeur wordt uitgesproken voor bekostigd, ook vanwege het groot maatschappelijke belang.
  • Hoe seclecteer je het personeel? –> Kwalitatief goede/slechte mensen.
  • Wat voor soort management is nodig en gewenst?
  • Aansprakelijkheid?
  • Marketing

Waarom?

  • Een garantie voor kwaliteit van het onderwijs; het stellen van kwaliteitseisen & autonomiteit. Is autonomiteit een garantie voor kwaliteit? Autonomiteit en samenwerking met anderen. Autonomiteit is een voorrecht, dat moet verdiend worden?
  • Elkaar aanspreken –> aangesproken worden op professionaliteit –> samen verantwoordelijk voor de kwaliteit van het onderwijs.
  • Beroepsethiek & waarden.
  • Niet bezig zijn met de administratie!

Hoe?

  • Is het beter om een maatschap in een sectie te verweven of de school als maatschap?
  • Cluster van maatschappen per afdeling.
  • Meester – gezel – leerling + collectieve autonomie, we spreken een voorzichtige voorkeur/interesse uit voor een dergelijke constructie voor een maatschap.
  • Vertrouwen is de basis!
  • Is een vorm van winstdeling mogelijk en hoe gaat dat in de praktijk, als men het ‘gilde’ model in ogenschouw neemt.

De derde helft

Zo. Twee volle whiteboards, lege waterflesjes en een ‘houten kont’ waren het resultaat van een dag hard ‘werken’. Degenen die het zich qua tijd konden veroorloven zetten de dag voort in een gezellig café in Amersfoort, waar we ons het bier, de kaasstengels en de bitterballen goed lieten smaken.

Ontluikende dromen

Zaterdag 22 maart 2014 woonde ik een bijeenkomst bij op het Vathorst College in Amersfoort met als thema ‘lerarenmaatschappen’. Een klein groepje mensen die hardnekkig geloven dat het anders kan en anders moet. Mooi. De tijd is er dan ook rijp voor. Maar hoe begin je aan een dergelijke verandering? Vanuit het huidige systeem – een soort van hybride model – of helemaal vanaf ‘scratch’ zodat er zo min mogelijk ongewenste invloed uitgeoefend kan worden op zo’n puur initiatief? Hoe houd je je school ‘plat’? Of is dat niet te doen om kwaliteit en verantwoordelijkheid te garanderen?

Fijn dat er geen vuisten op tafel werden geslagen en dat er ruimte was voor optimisme, twijfel en kritiek. Goed dat er direct afspraken zijn gemaakt en ‘commitments’ zijn uitgesproken.

Deze week werk ik de aantekeningen die gemaakt zijn uit!

En dan nog ten slotte; Elly Loman, jij lief, mooi en stoer mens! Dankjewel dat jij durft te dromen en je dromen durft te leven. Een fantastische directeur voor een geweldige school.